Akne (Akne Vulgaris)

Akne, diğer adı ile akne vulgaris, ya da yaygın kullanımı ile sivilce günümüzde en sık yaşanan cilt problemlerinden biridir. Yağ bezlerinin bir hastalığı olarak bilinen akne, insanlar için oldukça sıkıntı verici,
fiziksel olduğu kadar psikolojik açından da kişilere zarar verme potansiyeli olan bir cilt sorunudur. Toplumda bazıları için gelip geçici bir sorun niteliği taşırken bazıları için ise tedavisi oldukça güç, inatçı bir soruna dönüşür.

Aknenin hafif, orta veya ağır olarak seyretmesi kişilerede duygusal veya fiziksel olarak izler kalmasına neden olur.

Aknenin gelişiminde hormonların önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Bu durum ergenlik döneminde olan nüfusu daha çok etkiler. Ergenlik döneminde yağ bezlerinin daha fazla salgılanması, yağın deri yüzeyine geçisine olanak tanıyan kanalın tıkanmasına ve sonunda aknenin gelişimine yol açar.

Hastalık gelişiminde hormonların etkili olması yetişkin kadınların gebelik ve adet dönemlerinde ve doğum kontrol haplarınını kullanmaya başladıkları veya bıraktıkları dönemlerde aknenin gelişmesi için uygun bir ortam yaratabilir.

Ancak unutulmamalıdır ki toplum genelinde herkes bu sorunla karşılaşabilir.

Aknenin gelişiminde 3 temel faktör etkili olur:

1. Yağ bezlerinin aşırı derecede salgılanması
2. Ölü deri hücrelerinin düzensiz olarak atılması ve buna bağlı derideki kıl köklerinin tahriş olma durumu
3. Bakterilerin çoğalması (özellikle yağ kanalı içindeki bakteriler)

Yukarıda sayılan bu 3 faktörün dışında, var olan yaygın kanının aksine yağlı yiyecekler ve çikolatanın aknenin gelişimindeki rolü oldukça düşüktür. Gıdaların akne üzerindeki olası etkilerini araştıran bilimsel çalışmalar halen devam etmektedir ( özellikle kan şekerini yükselten, patates cipsi, ekmek gibi yüksek nişastalı gıdalar vb..).

Akne gelişimi konusunda var olan bir diğer yanlış algı da sorunun kirden kaynaklandığının düşünülmesidir.  Bu algı ile yola çıkarak akneden kurtulmak için cildi sert sabun veya kimyasallarla sertçe temizlemeye çalışmak cilde zarar verdiği gibi akneyi de daha kötü bir duruma getirebilir. Buradaki temel amacın deride birikmiş aşırı yağı ve ölü deri hücrelerini temizlemek olduğu unutulmamalı ve cildi temizleme durumu abartılmamalıdır.

Günümüzde  akne için klinik olarak etkili tedaviler mevcuttur. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa başarı o kadar yüksek olur.

 

Referanslar:
1. Mayo Clinic, Acne
2. Questions and answers about acne. National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. Accessed Aug. 18, 2009.
3. Acne, rosacea, and related disorders. In: Habif TP. Habif: Clinical Dermatology. 4th ed. St. Louis, Mo.: Mosby; 2006. Accessed Aug. 18, 2009.